Voordeel van sportdranken
Voor sporters is een goede vochtbalans cruciaal. Bij vochtverlies van 1% van het lichaamsgewicht ontstaat er al een dorstgevoel. In dit stadium begint de afname van het prestatievermogen. Bij 2% is het dorstgevoel sterk en bij 3% ontstaat er een droge mond. Bij een vochtverlies van 4% neemt het prestatievermogen af met wel 20 tot 30%. Dit kan zich uiten in een verminderde uithoudingsvermogen en/of minder kracht. Bij 5% ontstaat er hoofdpijn en bij 7% zal het bewustzijn verloren gaan. Bij elke liter zweet gaat ongeveer 2,5 tot 3 gram aan mineralen verloren. Het is daarom belangrijk te zorgen dat het opgenomen vocht naast koolhydraten ook mineralen bevat. Een sportdrank is tijdens een inspanning een welkome aanvulling zowel voor de koolhydraten als voor het vochtgehalte.
Een goede sportdrank is een drank die een juiste hoeveelheid aan zowel koolhydraten als zouten, waaronder natrium bevat.
Bestanddelen sportdrank
De hoeveelheid natrium verschilt aanzienlijk per sportdrank en is ook afhankelijk van je situatie. Daarnaast bevatten sportdranken ook nog vaak andere bestanddelen die ook weer terug te vinden zijn in transpiratievocht. Transpiratievocht bevat bijvoorbeeld naast natrium ook nog elektrolyten zoals chloride, kalium, magnesium en calcium.
Hypotone sportdrank
Een hypotone sportdrank ('sportwater') is een drank die weinig deeltjes per liter bevat en is vaak gemakkelijk door het lichaam opneembaar. Water kan hierbij een uitzondering zijn, want dit is weliswaar een hypotone vloeistof maar bevat zo weinig deeltjes en in het geheel geen koolhydraten. Door deze lage hoeveelheid deeltjes is water bij inname van grotere hoeveelheden soms lastig door de darm op te nemen en kan dan ook als een blok op de maag liggen. Dit komt door het principe van osmose: het water gaat daar naartoe waar een hogere concentratie aan deeltjes zijn. De darm kan niet zo snel al dit water doorsluizen naar het bloed. Het kan handig zijn een klein beetje koolhydraten aan de drank toe te voegen voor een snellere opname vanuit de darmen naar het bloed. Een hypotone drank bevat minder dan 6 gram koolhydraten per 100 ml vloeistof. De hoeveelheid natrium in de drank wisselt, maar is wel van belang voor een betere opname van water. Deze vloeistoffen zijn handig wanneer vocht de beperkende factor is, zoals bij een sport met warme klimaatomstandigheden waarbij een gemiddelde tot lage hoeveelheid energie wordt verbruikt.
Een isotone sportdrank ('dorstlesser') is een drank die evenveel deeltjes bevat als de deeltjes in het bloed en is dus gemakkelijk voor de sporter op te nemen. Een isotone drank bevat ongeveer 6-8 gram koolhydraten per 100 ml vloeistof. Deze sportdrank is geschikt voor je wanneer je tijdens het sporten zowel koolhydraten als vocht wilt aanvullen en een gemiddelde sportinspanning levert. Een handige methode om zelf een sportdrank te maken, is om appelsap (11% koolhydraten) met water te verdunnen tot een 6%-oplossing. Hierbij wordt de sportdrank verdund met bijna de helft aan water. Een mespuntje zout kan per liter bidon worden toegevoegd om het natriumgehalte van de drank te verhogen.
Hypertone sportdrank
Een hypertone sportdrank ('energiedrank') is een geconcentreerde vloeistof die veel deeltjes bevat. Deze sportdrank kan door de grote hoeveelheid deeltjes lastig opneembaar zijn en een vol gevoel geven tijdens het sporten. Het is immers zo dat water zich naar de plaats verschuift waar de meeste deeltjes zich bevinden. Dit is in de darm. Het kan daarom voorkomen dat een hypertone sportdrank wat zwaar op de maag ligt omdat deze wat langer in het maag-darmkanaal kan blijven zitten. Een hypertone sportdrank bevat meer dan 9-15 gram aan koolhydraten per 100 ml vloeistof. Je kunt in overweging nemen om een hypertone sportdrank in te nemen. Dit kan bijvoorbeeld als er een marathon wordt gelopen en het weer niet te warm is. Daardoor zal je als atleet minder vocht verliezen door zweet en is het wellicht mogelijk een sportdrank te nemen met het accent op koolhydraten en iets minder op vocht. Dit aangezien het zweetverlies tot op bepaalde hoogte wordt beperkt. Dit betekent niet dat vocht niet moet worden aangevuld maar de hypertone sportdrank levert meer koolhydraten in een keer. Van deze hypertone drank is ongeveer 330 ml per uur voldoende om aan de koolhydraatsuppletie tegemoet te komen. Het kritieke punt blijft wel het aanvullen van het vochtverlies aangezien in een hypertone sportdrank het vochtgehalte minder snel wordt aangevuld door de geconcentreerde oplossing. Het is daarom altijd van belang goed te bepalen wat het vochtverlies ongeveer is om de juist sportdrank te kiezen.
Temperatuur sportdrank
De temperatuur van een sportdrank is ook van invloed op het lichaam. Immers, als een drank lauw is en het weer is warm, zal het lichaam minder snel afkoelen dan wanneer de drank koud is. Als een koele sportdrank wordt gedronken tijdens of na een inspanning, zal dit indirect van invloed zijn op de mate van het zweetverlies omdat de temperatuur van de drank het lichaam helpt afkoelen. IJskoude dranken zijn niet goed, omdat dit maagklachten kan veroorzaken.
